Su diabete? Non de tipu 1 e 2 ebbia

de Lisandru Beccu

Un'istùdiu firmadu dae unos cantos espertos de su Lund University Center (Isvètzia) e de s'Institute for Molecular Medicine (Finlàndia) at torradu a classificare sas formas de diabete. Una partzidura noa pro resurtare a curare sa maladia in manera prus pretzisa.

In die de oe | 2009, s’isvedesu limba ufitziale...de s’Isvètzia

de Màuru Piredda

www.publicdomainpictures.net

Limba chi apartenet a su grupu germànicu e a su stagrupu iscandìnavu, s’isvedesu l’ufitzializeint comente limba natzionale de Isvètzia petzi in su 2009, in die de oe. Finas a tando b’aiat una coesistèntzia cun sas àteras limbas faeddadas in cussa natzione. A su presente est limba ufitziale finamentas in Finlandia, in pare cun su finlandesu, mancari lu faeddent su 5,42% ebbia de sa populatzione.

In die de oe | Su Tetra Classic si presentat a su mundu

de Lisandru Beccu

Totu moveit dae unu cuntenidore de cartone chi s'impreaiat pro trasportare su late. A nùmene l'aiant postu Tetra Classic, sa forma a bator caras fuit determinante pro su sèberu. In sos annos imbenientes, dae su 1943 a su 1950, sos chircadores torreint a progetare sa banda de intro, plastifichende·la e, duncas, rendende·la impermeàbile. Su 18 de maju de su 1951, Ruben Rausig presenteit a su mundu su cuntenidore e fundeit sa Tetra Pak. S'azienda isvedesa cumintzeit a prodùere cuntenidores pro su late e pro cada lìcuidu alimentare in generale, divenende deretu puntu de riferimentu de su mercadu. A pustis, cun sos sistemas modernos de isterilizatzione est cròmpida sa cunservatzione longa. E dae tando si podent costoire sos produtos sena los dèvere servare a mala bògia in su frigorìferu.

Grupu E, s'Irlanda vitoriosa contra a s'Itàlia conchistat sos otavos. Biaitos e dimònios rujos a 6 puntos

de Màuru Piredda

Incarca subra de s'imàgine pro l'ismanniare

Cun sas partidas de oe est concruida sa fase de cualificatzione chi at bidu 24 natzionales cunfrontende·si in 6 girones. Pro su chi pertocat su grupu E b'at àpidu duos 0-1. E ambas retes pagu prus o mancu a sos chimbe minutos dae su de 90. S'irlandesu Brady, cun sa conca, at signadu contra a s'Itàlia lassende su thiniscolesu Sirigu a manos iscutas. Sos pitzocos birdes si cualificant a sos otavos. Nainggolan imbetzes est su marcadore de su Bèlgiu contra a s'Isvètzia.

Éder nche giughet s'Itàlia a sos otavos. Cras Bèlgiu contra a Irlanda

de Màuru Piredda

Incarca subra de s'imàgine pro l'ismanniare

B'at chertu 88 minutos pro nche pònnere in sa rete sa botza de sa vitòria. Éder, cun su pee destru, nche l'at tzacada serente a su segundu palu sena chi s'isvedesu Isaksson la poderet tènnere. Cun custa vitòria sos biaitos prenotant sa cualificatzione a sos otavos crompende·nche a 6 puntos. Cras su disafiu intre Bèlgiu e Irlanda.

Grupu E. Parègiu intre Irlanda e Isvètzia. Vitòria italiana contra a su Bèlgiu

de Màuru Piredda

Incarca subra de s'imàgine pro l'ismanniare

A pustis de unu primu tempus sena perunu gol, s'Irlanda at mudadu s'andanta de sa partida a duos minutos dae su comintzu de su segundu. Gràtzias a unu tiru traessu de Coleman, dae manu dereta, Hoolahan nch'at insertadu sa botza in su cugione de sa porta amparada, finas a tando e cun profetu, dae Isaksson. A su de 69 minutos s'Isvètzia at paregiadu pro more de un'autogol de Clark. Giaccherini e Pellè, imbetzes, sunt sos marcadores italianos contra a su Bèlgiu. Cun custu resurtu sos biaitos ghiant sa classìfica de su girone.

Europeos 2016, sas iscuadras e sos disafios de su grupu E

de Màuru Piredda

Incarca subra de s'imàgine pro l'ismanniare

Su 13 de làmpadas ant a comintzare sas partidas de su Grupu E. A merie s'ant a disafiare sa Republica de Irlanda e s'Isvètzia. Sos pitzocos in birde ant pigadu parte a s'europeu petzi in su 1988 e in su 2012. Bator annos a como, ghiados dae s'italianu Giovanni Trapattoni, perdeint totu cantas sas partidas. Finamentas sos grogu-biaitos iscandìnavos non nche barigheint su girone marchende una vitòria ebbia (duas sas partidas pèrdidas). Su mègius resurtu isvedesu in su 1992 (in domo issoro) crompende·nche a sa semifinale. A sero, imbetzes, b'at a èssere su disafiu intre su Bèlgiu e s'Itàlia. Sos dimònios rujos (finalistas in su 1980 contra a sa Germània Ovest) nche torrant a unu torneu internatzionale a pustis de 12 annos de ausèntzia. Fase de transitzione, imbetzes, pro sos biaitos itàlicos (campiones petzi in su 1968). Est frisca frisca sa noa chi pertocat sa ghia issoro pro su post-europeu: sa Figc at disinnadu chi s'allenadore nou at a èssere su tècnicu de su Torino Giampiero Ventura.

Isvètzia. Grandu profetu sa chida cun 30 oras de traballu

de Maurìtziu Sale

Deretos contropiano.org, Url imàgine

Est cumintzadu totu unos ses meses a como, cando sas maestràntzias infermierìsticas de unu ricòveru pro gente in edade, su Svartedalen de Göteborg, nche sunt coladas a sas 30 oras de traballu pro chida. Dae su mese de freàrgiu coladu, infermieris e operadores sòtziu-sanitàrios traballant 6 oras cada die pro chimbe dies cada chida. In s'ospìtziu bi traballaiat un'iscuadra de 64 infermieris a tempus prenu e 16 a mesu giorronada. Como, nche sunt colados totus a sas 30 oras pro chida. Est unu progetu pilota, custu, imbentadu e aviadu pro pòdere otènnere e averguare sos efetos chi una mèngua de sas oras de traballu, podet àere subra de sos traballadores. In contu de salude, de istrachidùdine, de profetu fìsicu e intelletuale, de mùtria. In unu faeddu: calidade. Siat de sa vida. Siat de su traballu.