Haiti: cròmpidos a 1.000 sos mortos

de Lisandru Beccu

Deretos Jethro J. Sérémé/American Red Cross/IFRC. Url imàgine

S'uraganu chi at bisestradu s'ìsula de Haiti at cajonadu prus de 1.000 mortos. Est custu su bilantzu provisòriu a bator dies dae sa disaura. Su National weather service americanu at naradu chi diat pòdere èssere istada sa temporada prus grae de sos ùrtimos 118 annos.

Autodeterminatzione feminile, su passu a dae in segus de su guvernu polacu

de Lisandru Beccu

Deretos The Guardian. Url imàgine

Eris sos legisladores polacos nch'ant ritiradu su progetu de lege pro s'introdutzione de su dennegu de istrumìngiu. A sa lestra, su parlamentu s'est àpidu inghiriadu dae sas protestas e dae sas manifestatziones de pratza e sa proposta non nch'at coladu su votu.

Arriscu idro-geològicu pro temporadas

de Lisandru Beccu

Incarca subra de s'imàgine pro l'ismanniare

S'ente regionale de amparu tzivile at comunicadu chi custa note su nord de s'ìsula at a èssere interessadu dae una perturbatzione chi at a tènnere fintzas caràtere de temporada. S'avisu est vàlidu dae mesudie de oe finas a sas ses de cras mangianu in sas àreas rapresentadas dae su colore grogu.

A cada maistru

de Mamàliu Pibesa

«Oe, mancari sa propaganda siat pagu, est una die nòdida. 

Sa die mundiale de totu su corpus insinnante. Cun su chi sunt colende·nche in Sardigna, sos maistros de cada casta, b'at a beru pagu ite festare. Non bides àteru chi non concas murras e murros longos, isetende impreu. Caras grogas, ogros sena lughe e lavras arbas sena boghe. Fundos inferchidos a pua galana, ma peruna frùtora de tastare.

Sos augùrios de sa gazeta a totus sos chi sunt galu bisende mègius sorte. 

Pro pòdere perpetuare sa connoschèntzia. Parabenes a sos chi nch'ant cumpridu sa carriera issoro lassende trata galana. E a sos pensionados chi como, imbetzes de pasare, nche sunt pesende àtera famìlia: sa de sos fìgios - e a bias finas nebodes - disabudos.

Augùrios istrintos a totus e chi su tempus venidore, in pare cun sa sabiesa polìtica chi oe a dolu mannu nch'est bandidende, potzat agatare mèdiu rennoende s'ispera.

A tempus prus».

Nobel 2016 pro sa meighina a Yoshinori Ohsumi

de Lisandru Beccu

Deretos AP. Url imàgine

Est giaponesu su de 106 prèmios Nobel pro sa meighina. L'at annuntziadu su segretàriu de su comitadu mèigu Thomas Perlmann in su Karolinska Institutet de Istocolma. Su reconnoschimentu est andadu a Yoshinori Ohsumi, professore de 71 annos in su Tokyo Institute of Tecnology.

At retzidu su prèmiu gràtzias a sas chircas suas subra su mecanismu de retziclu de sas tzèllulas, faina chi est a sa base de totu sos èsseres viventes e chi si narat àuto-fagia. Est una funtzione chi permitit a sas tzèllulas de si nche liberare de totu sas sustàntzias de iscartu, imbiende·nche·las a unu repartu dislindadu chi las elìminat: su lisosoma.

S'ipòtesi de s'esistèntzia de custu mecanismu fiat ipotizada giai in sos annos '60, ma sas chircas de s'istudiosu Ohsumi, in sos annos '90, ant definidu mègius su protzessu.

Casteddu-Crotone 2-1 | Sa Crònaca

de Lisandru Beccu

A su Casteddu li bisòngiant sos puntos pro si sarvare cantu prima e sas iscuadras giustas pro los otènnere sunt sas aversàrias diretas chi tenent su matessi obietivu de abarrare in Sèrie A. Sa partida cun su Crotone at donadu àteros tres puntos a sos sardos permitende·lis de nche cròmpere a deghe in classìfica. A pustis de sete giorronadas rapresentant unu resurtadu discretu.