In die de oe | Arbèschida noa in Giapone

de Màuru Piredda

Una pàgina de sa Costitutzione. Deretos lìberos

Su tres de maju, in Giapone, no l'ammentant petzi pro su cumintzu de su Protzessu de Tokyo. Tando, su 1946, unu Tribunale militare internatzionale giuigheit sos majorales de s'impèriu nipònicu pro crìmines contra a sa paghe, crìmines de gherra e crìmines contra a s'umanidade. Perunu protzessu a s'imperadore Hiroito e a sa famìlia sua. Shōwa Tennō (su nùmene suo a pustis mortu) abarreit imperadore finamentas cun sa Costitutzione noa, in vigèntzia dae s'annu a pustis, semper in die de oe. Ma semus faeddende de una figura simbòlica in intro de unu sistema parlamentare. Aprontada cando su Giapone fiat ocupadu dae sos alleados, sa costitutzione renùntziat a su deretu a sa gherra.

In die de oe | Sas iscusas de su Giapone a sas fèminas coreanas

de Lisandru Beccu

Ianfu, est a nàrrere fèminas de ispraju. Ma fiat un'eufemismu de shōfu, est a nàrrere prostitutas. Gasi las mutiant sos sordados giaponesos a sas coreanas furadas e custrintas a si prostituire durante su segundu cunflitu mundiale. A su chi narant sas chircas tzinesas fiant prus de 410mìgia. Sa majoria de issas bengeit corfada e violentada. In medas perdeint sa fertilidade issoro. Su 13 de ghennàrgiu de su 1992 su guvernu giaponesu lis pedeit iscusas pùblicas pro sas acontèssidas de cussos annos.

Fukushima a pustis de chimbe annos

de Lisandru Beccu

Deretos greenstyle. Url imàgine

Su noe de martzu, a pagas dies dae su de chimbe anniversàrios de su tsunami e de sa disaura nucleare de Fukushima, unu tribunale loclae at ordinadu de serrare duos de sos bator reatores chi aiant torradu a ativare. A pustis de sa disaura, totu sos 54 reatores nche los istudeint. Tocaiat de impònnere normas de seguràntzia prus graes. Su Giapone, duncas, pro pagu prus o mancu duos annos, at fatu a mancu de s'energia nucleare, impreende petzi fontes fòssiles. Posca, in su mese de austu de su 2015, torreint a allùere duos reatores. Àteros duos torreint a prodùere energia dae sos primos meses de ocannu, ma sunt sos chi su tribunale cheret firmare.

Acordu Tokyo-Seul, serrada sa chistione de sas iscraas de su sessu

de Lisandru Beccu

Deretos lìberos, Url imàgine

Su primu ministru giaponesu Shinzo Abe s'est iscusadu. L'at fatu aberende unu fundu pro rimborsare sas fèminas chi a pustis de 70 annos sunt galu bias. A su chi narant sos analistas giaponesos sas iscraas de su sessu, sas shofu, fiant unas 20mìgia. A su chi narant sas fontes prus seguras imbetzes fiant unas 200mìgia. Una bella diferèntzia. S'imperu giaponesu de tando las at colovrinadas, imbaucadas e si nche las at furadas cun sa promissa de su traballu.

Gherra e paghe, Shinzo Abe re-intèrpretat su de noe artìculos de sa Costitutzione giaponesa

de Màuru Piredda

Custu est su chi narat su de noe artìculos de sa Costitutzione de su Giapone: «Su pòpulu giaponesu rinùntziat pro semper a sa gherra che a deretu soberanu de sa natzione, a sa minetza o a s'impreu de sa fortza che a istrumentu de risolutzione de is disputas internatzionales. Is fortzas terrestres, navales o aèreas, gasi comente àteros istrumentos potentziales de gherra, non ant a èssere prus mantènnidos». Un'artìculu “patzifista” chi, pro su primu ministru cunservadore Shinzō Abe, nche lassaiat a banda sa natzione de su sole levante dae sa lista de is “paisos normales”.